11

ވައުޒު ދިނުމުގެ ގޮތުން، ދިމިޝްޤްގެ ބޮޑު މިސްކިތުގައި އަހުރެން ޖަމާޢަތެއްގެ މީހުންނާ ބައްދަލު ކުރީމެވެ. ނަމަވެސް، މާއްދީ ދުނިޔެއިން މާނައާއި ފިކުރުގެ ދުނިޔެއަށް ތިބީންނަށް ދަތުރު ކުރެވިފައިނުވުމުގެ ސަބަބުން، މި ޖަމާޢަތުގެ މީހުންގެ ހިތްތައް މަރުވެ ހިކިފައިވާތީ ދުށީމެވެ. އަހަރުންނަށް ފާހަގަ ކުރެވުނީ އަހުރެންގެ ވާހަކައިން އެމީހުންނަށް އަސަރެއް ނުކުރާ ކަމާއި އަހުރެންގެ ޝައުޤުގެ ހުޅުން ތެތް ލަކުޑީގައި ރޯ ނުވާ ކަމެވެ. ކެނާތަކަކަށް ކިޔަވައިދެވޭތީ އާއި ކަނުމީހުންގެ ޖަމާޢަތަކަށް މޫނުބަލަން ލޯގަނޑެއް ދިއްކުރެވޭތީ ދެރަވީމެވެ. ނަމަވެސް ކީރިތި ޤްރުއާންގެ 50 ވަނަ ސޫރަތުގެ 16 ވަނަ އާޔަތުގެ ތަފްސީރާ ބެހޭ ގޮތުން ދިގުކޮށް އަހުރެން ވާހަކަ ދެއްކީމެވެ. ”އަދި ހަމަކަށަވަރުން، ތިމަންރަސްކަލާނގެ އިންސާނާ ހެއްދެވީމެވެ. އަދި އޭނާގެ  ނަފްސު އޭނާއަށް ވަސްވާސްދޭ ކަންތައް ތިމަންރަސްކަލާނގެ ދެނެވޮޑި ގެންވަމެވެ. އަދި އޭނާގެ ކަނދުރާގެ މައިނާރަށްވުރެ ވެސް ތިމަންރަސްކަލާނގެ އޭނާއާ ކުއްތަންވެ ވޮޑި ގަތުން ބޮޑެވެ.“ މި އާޔަތުގެ ތަފްސީރާ ބެހޭ ގޮތުން ދިގުކޮށް ވާހަކަ ދެއްކީމެވެ.

މި ތަފްސީރު ކިޔާދިނުމުގައި އަހުރެން ގެއްލިފައިވަނިކޮށް، މަޖިލިސްގެ ބޭރު ކައިރިގައި މަޑުކޮށްލި މުސާފިރަކު އަހުރެންގެ ވަޢުޒުން ކުރި އަސަރަކުން ހިތާމައިގެ އާހުތަކުން މަޖިލިސް ސިއްސުވާލިއެވެ. އޭނާގެ ޝުޢޫރުތައް އިހްސާސްކުރެވުނު ޖަމާއަތުގެ އެހެން މީހުންވެސް އޭނާއާ ބައިވެރިވިއެވެ. އެކަމަކު ޖަމާޢަތުގައި ހިމެނޭ ތަންދޮރު ނުދަންނަ މީހުންގެ ހަޅޭކުގެ އަޑު ގަދަވިއެވެ. އަހުރެން ބުނީމެވެ. ”ﷲ އަށް ޙަމްދު ހުއްޓެވެ. ދުރުގައިވިއަސް، ބުއްދިވެރީން ވަނީ ﷲ ގެ ހަޒުރަތު ގައެވެ. ގާތުގައި ވިއަސް ކަނު މީހުންވަނީ ދުރުގައެވެ.“

12

މައްކާގެ ހަނަފަސް ސަހަރާގައި ރޭގަނޑު ދަތުރު ކުރަމުން ދަނިކޮށް، ނިދިމަދުވުމުގެ ސަބަބުން އަހުރެން ވަރަށް ބޮޑަށް ބަލިވެ ނުހިނގި ބިންމަތީގައި އޮށޯވެ ވީމެވެ. ޖަމަލު ދުއްވަން އިން މީހާގެ ކައިރީގައި، ތަޤްދީރަށް  އަހުރެން ދޫކޮށްލާފައި ދަތުރާއިގެ ކުރިއަށް ދިއުމަށް ބުނީމެވެ.

13

މިނިކާވަގެއްގެ ހަމަލާއަކުން އަނިޔާ ލިބިފައިވާ އަޅުވެރިޔަކު، ގޮނޑުދޮށަކުން އަހުރެން ދުށީމެވެ. އެއްވެސް ބޭހަކުން އޭނާގެ ހަށިގަނޑުގައި އަޅާ ވޭނަށް ލުޔެއް ނުލިބެއެވެ.  ކިތަންމެ ބޮޑަށް ވޭން އެޅިޔަސް މަތިވެރި ﷲ އަށް ކެޑިނޭޅި ޙަމްދު ކުރެއެވެ. މީހުން އޭނާ ކައިރީގައި ޝުކުރުވެރިވަނީ ކީއްވެގެންތޯ ސުވާލު ކުރިއެވެ.

"މާތް ﷲ އަށް ޙަމްދު ހުއްޓެވެ. ފާފަވެރިކަމެއްގެ ތެރެއަށް ވެއްޓުމުގެ ބަދަލުގައި ދިމާވީ ކުޑަ ބަދުނަޞީބެކެވެ."

އަހުރެންގެ ހިތާމަ ވަނީ އިބަސުވާމީންގެ ނުރުއްސަވާ ކަމަކަށް ހުށަހެޅިގަތުމެވެ.

14

ދަރުވޭސީއަކު ހާލުގައި ޖެހި ތަކެއްޗަށް ބޭނުން ޖެހުމުން، ރައްޓެއްސެއްގެ ގެއަކުން ރަޖާގަޑެއް ވަގަށް ނަގައިފިއެވެ. ގާޒީ އޭނާގެ އަތް ކެނޑުމަށް ޙުކުމް ކޮށްފިއެވެ. ރަޖާގަނޑުގެ ވެރިމީހާ، އޭނާ ސަލާމަތް ކުރުމަށް މަޢާފު ދިން ކަމަށް ބުނެފިއެވެ. ގާޒީ ޖަވާބު ދިނެވެ. "ތިބާ މައާފު ދިނީމައޭ ބުނުމަކުން ޝަރީޢަތުގައި އޮތް ޙުކުމެއް އަހުރެންނަކަށް ނުކޮށް ދުލެއް ނުކުރެވޭނެ އެވެ. "

ވެރިމީހާގެ ވާހަކަ ކުރިއަށް ގެންދިޔައެވެ. "ތި ބުނަނީ ތެދެވެ. އެކަމަކު ހެޔޮކަންތައްތަކަށް ހުންނަ ތަކެތި ވަގަށް ނެގުމަކުން ނެގިމީހާގެ އަތްކަނޑާކަށް ނުޖެހެއެވެ. މީގެ އިތުރަށް، ސަލާންޖަހައިގެން އުޅޭ މީހެއްގެ އަތުގައި އެއްވެސް މުދަލެއް ނުހުރެއެވެ. ދަރުވޭސީންގެ މުދަލަކީ ފަޤީރުންގެ އެއްޗިއްސެވެ."

މިހެން ބުނުމުން، ގާޒީ އޭނާ ދޫކޮށްލައިފިއެވެ. އަދި ބުންޏެވެ. "ކަލެއަށް ދުނިޔެ ވަރަށް ކުޑަވެއްޖެއެވެ. އެހެން ނޫނީ ކަލޭގެ އެފަދަ ރައްޓެއްސެއްގެ ގެއަކުން ނޫނީ އެއްޗެއް ވަގަށް ނުނެގީމުހެވެ."

ޢަދާވާތްތެރިން ނަމަ، އެމީހުންގެ ހަމެވެ."

15

ރަސްކަލަކު އަޅުވެރިއެއްގެ ކައިރީގައި ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ.

"އަހުރެންނަށް މާ އިޙްތިރާމްކުރާކަމަށް ދައްކައިގެން، އަބަދު ހަނދާންވާކަމަށް ހަދައިގެން ތި އުޅެނީ އަހުރެންގެ ފަރާތުން ލިބިދާނެ ހަދިޔާއަކަށް ދޯއެވެ؟"

އަޅުވެރިޔާ ޖަވާބު ދިނެވެ.

"އާއެކެވެ. ﷲ ހަދުމަނެތިދާ ވަގުތުއެވެ."

އެއްވެސް މީހެއްގެ އެހީއެއް ބޭނުމެއް ނުވެއެވެ."

16

އަޅުވެރިއަކަށް ހުވަފެނަކުން ދީންވެރިކޮށް އުޅުނު މީހަކު ނަރަކައިގައި އަދި ރަސްކަލަކު ސުވަރުގޭގައި ވަނިކޮށް ފެނިއްޖެއެވެ. މިކަމާ ބެހޭ ގޮތުން ސުވާލު ކުރުމުން ޖަވާބު ލިބުނެވެ.

"ރަސްގެފާނު ސުވަރުގޭގައި ވަނީ އޭނާ އަޅުވެރިންނަށް ކުރާ އިޙްތިރާމުންނެވެ. އަޅުވެރިޔާ ނަރައކައިގައި ވަނީ ރަސްކަލުންނާ އޭނާ ގާތްވެ އުޅުމުގެ ސަބަބުންނެވެ."

17

ފަޔާއި ބޯ ނިވާ ނުކޮށް ހުރި ހިނގާފައި އުޅޭ ކޫފާއިން އައި މީހެއް، ހިޖާޒުން އައި ޙައްޖާޖީންގެ ޤާފިލާ އަކާއެކު އަހުރެމެންނާ ގުޅިއްޖެއެވެ. އެކި ހިސާބުތަކަށް ހިނގަމުން ގޮވައެވެ.

ފަސޭހަކަމާއި އެކު ނޭވާލަމުން، އަހުރެންގެ ޙަޔާތް ހޭދަކުރަމެވެ."

ޖަމަލެއް ދުއްވަން އިން މީހަކު އޭނާއަށް ބުންޏެވެ. "ތިޔަ ދަނީ ކޮންތާކަށް ހެއްޔެވެ؟ އަހުރެމެންގެ ކައިރިއަށް އަންނާށެވެ.  އެހެންނޫނީ ދަތި އުނދަގޫ ޖެހިގެން ކަލޭ މަރުވެދާނެއެވެ. މިބުނި ބުނުމަށް ސަމާލުކަން ނުދީ އޭނާ ސަހަރާތެރެއަށް ހިނގަމުން ގޮސްފިއެވެ.

އަހުރެމެންނަށް މަޙްމޫދުގެ ކަދުރުބަގީޗާ އަށް ދެވުނު އިރު، އެ މުއްސަނދި މީހާ ވަނީ މަރުގެ ތުންފަތް މަތީގައެވެ. ދަރުވޭސީ އޭނާ އޮށޯވެގެން އޮތް ބާލީހާ ކައިރިވެލާފައި ބުންޏެވެ. "ސަހަރާގެ އުނދަގުލަކުން އަހުރެންނެއް މަރެއް ނުވިއެވެ. އެކަަމަކު ތިބާ، ހަލުވި ޖަމަލެއްގެ މަތީގައި އިނދެ މަރުވީ އެވެ."

18

އަޅުކަން ކުރުމަށް އެކަހެރިކޮށް އުޅޭ މީހަކަށް  ރަސްކަލެއްގެ ދަރުބާރަށް ދިއުމަށް ދަޢުވަތު ލިބިއްޖެ އެވެ.  އޭނާގެ ހިތަށް އެރިއެވެ. "އަހުރެން ބަލިވާ ކަހަލަ ބޭހެއް ކައިގެން ގޮސްފިނަމަ، ހަށިގަނޑު ނިކަމެތި ކަމުން ރަސްގެފާނުގެ ރުހުން ލިބުން މާ ބޮޑުވާނެއެވެ." މިހެން ހިތާ އޭނާއަށް ހަށިގަނޑު ނިކަމެތިވާ ކަހަލަ ބޭހެއް ކަމަށް ކެވުނީ ޒަހަރެއް ކަމުން އޭނާ މަރުވެއްޖެއެވެ.

19

ޔޫނާނުގެ ސަހަރާގައި ދަތުރުކުރަމުން ދިޔަ ގާފިލާއެއް، ބަދަވީންގެ ބަޔަކު ފޭރިގަނެ، ދަތުރުކުރަމުން ދިޔަ ވިޔަފާރިވެރިންގެ މުދައުތައް ގެންގޮސްފިއެވެ. ދެން މިކަމާ ގާފިލާގެ ވިޔަފާރިވެރިން ރޮއި، ﷲ ގެ އެހީފުޅާއި ރަސޫލާގެ ޝަފާާޢަތަށް އެދި ގޮވަން ފެށިއެވެ. ނަމަވެސް އެއްވެސް ކަމެއް ނުވިއެވެ.

ފަލްސަފާ ވެރިއެއް ކަމުގައިވާ ލުޤްމާން މި ގާފިލާގައި ވިއެވެ. ގާފިލާގެ މީހުން ލުގްމާންގެ ކައިރީގައި، ޙިކްމަތުގެ ބަސްކޮޅެއް ބުނެ، ފޭރިގަން މުދަލުން ބައެއް ދޭތޯ ބަދަވީންނަށް ނަސޭހަތް ދިނުމަށް އެދެފިއެެވެ. އެއީ އެހާ ގިނަ މުދައު ފޭރިގަތުމަކީ ވަރަށް ހިތާމަކުރަންޖެހޭނޭ ކަމަކަށް ވާތީ އެވެ. ލުޤްމާން ޖަވާބުގައި ބުންޏެވެ: "އެމީހުންނަށް ނަސޭހަތުގެ އެންމެ ލަފުޒެއް ބުނުމަކީ ހިތާމަކުރަން ޖެހޭނޭ ކަމެކެވެ."

20

މަތިވެރި شیخ اجل ابوالفرج بن جوزی رحمة الله علیه މިޔުޒިކުގެ ކަންތައްތަކާ ގާތް ނުވެ، ޚަލްވަތުގައާއި  އެކަހެރިވުމުން ތަޤްވާވެރިވުމަށް އަންގަވައިފައިވާ އެތައް އެންގެވުން ތަކާ ޚިލާފަށް، އަހުރެންގެ ޒުވާންކަން ބޮލުގެ ތެރެއަށް ވަދެފައި ވިއެވެ. އަދި އަހުރެންގެ ޝޭޚުގެ އެންގެވުންތަކާ ޚިލާފަށް މިޔުޒިކުގެ މުނިފޫހި ފިލުވުމުގަ އާއި މަޖާ މަޖިލިސްތަކުގައި، އަހަރެންގެ ހިއްސުތަކަށް ކެތް ނުކުރެވިގެން އުޅެން ފެށީމެވެ. ޝޭޚުގެ ނަސޭހަތުގެ ހަނދާންވުމުން އަހުރެން ބުނަމެވެ:

މިގޮތަށް އުޅުމުގައި އަހުރެން ދުވަސްތަކެއް ހޭދަކުރި ފަހުން، އެއް ރެޔަކު އަހުރެންނަށް މިޔުޒިކު ކުޅެ ލަވަ ކިޔާ މީހަކު ވި މަޖިލިސް އަކަށް ދެވިއްޖެއެވެ.

ކުރުގޮތަކަށް ބުނާނަމަ، އަހުރެން ވަރަށް ހިތްވަރުން އެތަނުގައި މުޅި ރޭ އިނދެ، އަހުރެންގެ ރައްޓެހިންގެ ހިތްހަމަ ޖައްސައިދިނުމުގައި ކާމިޔާބު ހޯދީމެވެ.

 ހެނދުން ވުމުން، އަހުރެންގެ ބޮލުން ފަގުނޑި ނަގައި، ކަމަރުން އެއް ދީނާރު ނަގައި، މިޔުޒިކް ކުޅުނު މީހާގެ ކުރިމަތީގައި ބާއްވައި އޭނާއާ ބަޣަލްކީރުކޮށް ޝުކުރުވެރި ވެއްޖައީމެވެ. އޭނާއަށް އަހުރެން ޝުކުރުވެރިވި ވަރަކީ އާދަޔާ ޚިލާފުވަރެއް ކަމުން، އެތާ ތިބި ރައްޓެހިން އަހުރެންގެ ފިކުރު ހިނގައްޖެ ކަމަށް ބަލައި، ސިއްރުން އަހުރެންނަށް މަލާމާތުގެ ގޮތުން ހޭ ހެދިއެވެ. އެއިގެ ތެރެއިން އެކަކު، ނުރުހުމުގެ ގޮތުން ދޫ ދިގުކޮށް އަހުރެންނަށް މަލާމާތުގެ ގޮތުން ބުނީ، ވިސްނުންތެރި މީހަކު އެހާ މާތްކޮށް، މިޔުޒިކު ކުޅުނު މީހާއާ މެދު ކަންތައްތައް ކުރުމީ ވަރަށް ނުރުހިގެންވާ ކަމެކެވެ. އެހެނީ މީހެއްގެ ޤަދަރުވެރި ހެދުމެއްގެ ބައެއް އިނާމެއްގެ ގޮތުން ދިނުމާއި، ދިރިއުޅުމުގައި އެއްވެސް އިރަކު ދިރުހަމެއް އޭނާގެ އަތްތިލައިގެ މަތީގައި ބާއްވާފައި ނުވާ މީހަކަށް ތި ކަންތައްތައް ކުރީ އާދަޔާ ޚިލާފު ވަރަކަށެވެ. ރަނުގެ ނުވަތަ ރިހީގެ ކުޑިކޮޅެއް އޭނާގެ ބެރުގެ މަތީގައި ދުވަހަކުވެސް މީހަކު ބާއްވާފައި ނުވާނެއެވެ.

އަހުރެން ޖަވާބުގައި ބުނީމެވެ: "އިންކާރުގެ ދޫ ކުރުކުރުމަކީ ރަނގަޅު ކަމެކެވެ. އޭނާގެ ޤާބިލްކަން އަހުރެންނަށް ބަޔާން ވެއްޖެ އެވެ." ދެން އޭނާ އެ ޤާބިލްކަމުގެ ފެންވަރު އަހުރެންނަށް އޮޅުންފިލުވާ ދިނުމަށް އެދުނެވެ. އެއީ ރައްޓެހިން، އަހުރެންނަށް ކުރި މަލާމާތަށްޓަކައި މަޢާފުއަށް އެދުމަށް އެމީހުންގެ ކައިރީގައި ބުނުމަށެވެ.

ޖަވާބުގައި ބުނީމެވެ. "މިޔުޒިކީ ކަންތައްތަކުން އެއްކިބާ ވުމަށް އަހުރެންގެ ޝެއިޚް ގިނަގުނަ ނަސޭހަތް ދީފައި ވިއަސް، އެކަމާ އަހުރެން އަޅައެއް ނުލަމެވެ. މި ރޭ، އަހުރެންގެ ތަޤްދީރާއި ރަނގަޅު ނަޞީބު މިތަނަށް އަހުރެން ގެނެސް، މި މީހާގެ ކަންތައްތައް ފެނުމުން، ކުރެވުނު ކުށަށް ތައުބާވެ، ދެން ނާޗަރަންގީގައި ދުވަހަކުވެސް ބައިވެރި ނުވުމަށް އަހުރެން ކަނޑައަޅައިފީމެވެ."