މި އަހަރުގެ (1447) ރަމަޟާން މަހުގެ 17 ވީ ހުކުރު ދުވަހު ޢާއްމު ވި އެއް ޚަބަރަކީ އަނެއްކާ ޒަމާންވީ މިސްކިތެއް ތަޅާލަން އިސްލާމީ ކަންތައްތަކާ ބެހޭ ވަޒީރު އިޢުލާނު ކުރެއްވި ޚަބަރެވެ. އެކަމާ ބެހޭ ގޮތުން އޭނާ ކުރެއްވި ޓްވީޓް ތިރީގައި އެވަނީ އެވެ.
މި ޓްވީޓް އާ ގުޅިގެން ”މިހާރު“ ގައި ޚަބަރެއް ޝާއިޢުކުރިއެވެ. އެ ޚަބަރު ތިރީގައިވާ ފޮޓޯއަށް އޮބާލެއްވުމުން ފެނިވަޑައިގަންނަވާނެ އެވެ.
ޖެހެއެވެ. އޭނާ ލިޔުއްވާފައި ވެއެވެ:ދެން އަޅުގަނޑު މިގެނެސް ދެނީ މި މިސްކިތާ ބެހޭ ގޮތުން ”މާލޭގެ މިސްކިތްތައް“ މި ފޮތުގައި 1979 ގައި ލިޔެފައިވާ ބަޔާނުގެ ޚުލާޞާ އެވެ.
މިސްކިތުގެ ގޯތިތެރޭގައި ދިރިއުޅުމަށް ހަދާފައި ހުރި ތަންތަން ރޫޅާލުމަށް ފަހު، އެތަން ހުޅުވީ 12 ޖަނަވަރީ 1967 ގައި، އުއްތަމަ ފަޑިޔާރު މުޙައްމަދު ޖަމީލެވެ. ޖަމާހިރިއްޔާގެ އެމްބަސީން ހަދިޔާކުރި ލައުޑްސްޕީކަރ ސެޓެއް އެތަނުގައި ބެހެއްޓީ 9 ފެބްރުއަރީ 1979 ގައެވެ. ”ބަންޑާރަ މިސްކިތް“ ނަން ދެވުނީ 12 ޖަނަވަރީ 1967 ގައެވެ. އޭގެ ކުރިން ވެސް ”ބަންޑާރަ މިސްކިތް“ ކިޔާ ދެ މިސްކިތެއް މާލޭގައި ހުރެއެވެ. އެއްތަން ހުރީ މި މިސްކިތާ ޖެހިގެން އިރަށް އޮތް ހުސޭނީ ގޯޅީގެ އިރުމަތީ ފަރާތުގައެވެ. [ބަންޑާރަ މިސްކިތް ކިޔާ ދެވަނަ މިސްކިތް ހުރީ ރައްޔިތުން މަޖިލިސް ކުރާ ގޭގެ ކުރިމަތީގައިވާ ގޯޅީގެ އިރުމަތީ ފަރާތުގައެވެ. މިއީ، އެއިރު، ދެބުރިއަށް ހަދާފައި ހުރި ހަމަ އެކަނި މިސްކިތެވެ].
ބަންޑާރަ މިސްކިތާ ބެހޭ ފަތެއް މިފޮތުގައި ވެއެވެ. އެ ފަތުގެ މައިގަނޑު ގައިވަނީ ރަސްގެފާނަށް ދެންނެވުނީ ”ދާވޫދީ ވޯރާ ޖަމާޢަތުގެ މީހުން މިސްކިތް ބަހައްޓާން ރަދުންގެ ހިރިޔާފާތުރާދަށުން ދެއްވި ބިންކޮޅުގައި އެމީހުން ބަހައްޓާން ޤަޞްދުކުޅަ ބޮޑު މިނުގެ މިސްކިތެއް ބެހެއްޓުން ދަތިވެ، ހިރިޔާފާތުރާ ދަށުގައި ދެންނެވިގެން އެ ބިންކޮޅަށް އަދި ތަންކޮޅެއް އިތުރުކުރެއްވުމަށް ސިއްތާވެ ވޮޑިގެން ވިދެ އަންގަވާއިގެން ބޮޑުބަޑޭރިގެއިން ފޮނުވިއަތީ އައީމުއެވެ. މި ބަސް އައްސަވައި، ޤަބޫލްކުރައްވައި، މި ބެއިކަލުންނާއި އެކު ނާއިބު ބޭކަލުނާއި ދޭވާނީން ފޮނުއްވައި، މި ވޯރާއިންގެ މިސްކިތް ބަހައްޓާން ދެއްވި ތަނުގައި އުތުރާއި ދެކުނަށް ކޮންމެ ބިތަކުން ތިން ރިއަން އަށާގޫ ބޮމައިން އެއްބޮމަ ދެރިޔަން ސޯޅަ އަގޫ ހުޅަގަށް އިތުރު ކުރައްވައިފިކަމާއި ދެން ފަހެ މިތާގެ ހުޅަގު ބިތަށް އެކާވީސް ބޮމަ އެއް ރިޔަން އަށަގޫ ހަމަވެއްޖަކަމާއި 1345 ހ މި ވަނަ އަހަރު ރަބީޢުލްއާޚިރު މަހު ފަސް ދުވަހު، މި ވޯރާއިންގެ މިސްކިތް ބަހައްޓާން ދެއްވި ބިންކޮޅުގެ މައްޗަށް ލިޔެވުނު ވަގުފު ފަތުގައި އޮތް ބޮޑުމިނުގެ މައްޗަށް މި ނަންގަތް މިންވަރު ލައްވައި އެއްކުރެވިއްޖެ ކަމާއި މިސްކިތް ބިނާކުޅާއުމަށް ވަގުފުކުރެވޭ ބިންބިމަށް އިސްލާމްދީނުގެ އުސޫލުގެ މަތީން ހުންނަ ކޮންމެ ޙުކުމެއް މިތަނަން ހުންނަ ހުށި ކަމާއި މިދީނުގެ އަސްލުތަކާ ޚިލާފުވާ ކަމެއް މިއުރެން މިތާގައި ނުކުރާ ހުށިކަމާއި މި އެންމެ ކަންކަން އެގިހުރުމުގެ ހަދާނަށް މި ފަތް ލިއުމަށް ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލިސުން އަމުރުކުރެއްވި ހިދު އައްނާއިބު ޢަބްދުﷲ ބުން މުސާ މަޙަލީ މި އަޅާލިޔުނު ފަތެވެ.“
ބަންޑާރަ މިސްކިތުގެ ފުޅާ މިނަކީ 60 ފޫޓު، ފުން މިނުގައި 36 ފޫޓު ހުރެއެވެ. މި މިސްކިތަކީ ބިނާވެށީގެ ގޮތުން ވަރަށް ހިތްގައިމު ވިލަގަކަށް (ޕްރޮޕޯޝަން އަކަށް) ޢިމާރާތްކޮށްފައިވާ މިސްކިތެކެވެ. މިސްކިތުގެ ވިލަގު ރީތިވެގެން، އަޅުގަނޑު އެ މިސްކިތަށް ފޫޓު ފީތާ ހިފައިގެން އަރާ މިން އެޅީމެވެ. މި މިސްކިތުގެ އާދަޔާޚިލާފު އެއް ކަމަކީ، އެ ޒަމާނުގައި (ދަގަނޑު ނެތް އިރު) އެހާ ފުންކޮށް (36 ފޫޓަށް) އެކަން ކުރިބަޔަކު ތަނބު ނުޖަހާ ހެދި ގޮތެކެވެ. މި ކަމާ މެދު މީހަކު އަރުމަވެރިވެގެން ފުރާޅު ދަށަށް ވަދެ މަތިވަޑާން ގަނޑު ހަދާފައިވާ ގޮތް ބެލިއެވެ. [މަތިވަޑާން ގަނޑު ހަދާފައިވަނީ ލަކުޑި ޓްރަސް އިންނެވެ].
މިސްކިތުގައި ކުޑަދޮރުތައް ކުރިން ހުރީ މުޅިން ލަކުޑިން، ފާލީސްކޮށްފައެވެ. އޭރު އެ މިސްކިތް ވަރަށް ރީތިވާނެކަމަށް ފެނެއެވެ. ދުނިޔޭގެ އެއްވެސް ގަނޑުވަރެއްގައި އެލްމިނިއަމް ކުޑަދޮރު ހުއްޓައި ތިޔަބޭފުޅުން ދެކެވަޑައިގަތިން ތޯއެވެ؟
މި މިސްކިތަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީޚާ ވަރަށް ބޮޑަށް ގުޅިފައިވާ މިސްކިތެކެވެ. އެކަން އެނގޭނީ ދިވެހި ތާރީޚާ ބެހޭ ފޮތްތަކަށް ދަރިވަރުވީ ބަޔަކަށެވެ. ކުޑަ އެއް ކަމެއް ދަންނަވާލާނަމެވެ. އެއް ފަހަރު ދިމާވި މައްސަލައެއްގައި، މާލޭގައި ތިބި ހުރިހާ ވޯރާއިން އެ މިސްކިތަށް ވަދެ ތަޅުލައި، ނުނިކުމެ ބަންދު ވިއެވެ. މިކަމާ ގުޅިގެން މުދާ ގަންނާނޭ ގޮތެއް ރައްޔިތުންނަށް ނެތިގެން، މުޙައްމަދު އަމީން އެމީހުންގެ ގާތަށް ވަޑައިގެން ވާހަކަ ދައްކަވައި، އެމީހުން ފިހާރަތަކަށް އަލުން ދާގޮތަށް ހަމަޖެހުނެވެ. ސަރުކާރުގެ ބޮޑު އިސްޓޯރާއި ކުޑަ އިސްޓޯރު (މިހާރުގެ މޯލްޑިވްސް މޮނިޓަރީ އޮތޯރިޓީ އާއި އެސްޓީއޯ) ގެ ފެށުންވަނީ މި ހާދިސާ އާ ގުޅިފައެވެ. ކުޑަ އިސްޓޯރު ހުރީ މި މިސްކިތާ ގާތުގައިވާ ކުރީގެ އުސް އެލިއާ ބިލްޑިން ހުރި ތަނުގައެވެ.
ތާރީޚީ ބިނާތަކަކީ ވަރަށް މުހިއްމު ތަންތަނެވެ. ރައްޔިތުން އެކަތިގަނޑަކަށް ހަދަނީ، ރައްޔިތުންގެ ޢާއްމު ހަނދާންތަކުން މީހުން ގެތިގެންދަނީ މިފަދަ ޢިމާރާތްތައް ފެނިދެނިވެ ކުރެވޭ ތަޖުރިބާތަކުންނެވެ. އަޅުގަނޑަށް ފާހަގަ ކުރެވެނީ، ބޭރު ގެ ގޮތްތަކަށް ހެސްގަނެފައިވާ ބައެއް ދިވެހީން، ދިވެހި ތާރީޚަށް، ދިވެހި ޤައުމަށް އެއްވެސް ލޯތްބެއް ނެތް ކަމެވެ. ޤައުމަށް ޣައްދާރުވުމާއި އިހާނަތްތެރިވުމުގައި، އެއްވެސް އިމެއް، މިންވަރެއް ނެތްކަމެވެ. މީގެ ކުރިންވެސް ބަޔަކު ބިހުރޯޒު ކަމަނާ މިސްކިތް ތަޅާލަން އުޅެފިއެވެ. އެ ފަހަރު އެކަމާ ބެހޭ ގޮތުން އަޅުގަނޑު ލިޔުނު މަޒުމޫނު ތިރީގައި އެވާ ފޮޓޯއަށް އޮބައިލުމުން ކިޔުއްވޭނެއެވެ.
މިކަންކަމުން އެނގެނީ، ދިވެހީން ސަރުކާރުތަކުން ކުރާ ކަންތައްތަކާ މެދު ވަރަށް ބޮޑަށް ފާރަވެރިވާން ޖެހޭނޭ ކަމެވެ. ޒަމާނީ ބައެއް މިސްކިތް އަޅުގަނޑު ދެކެފީމެވެ. މިއިން ބައެއް ތަންތަނަކީ، މިސްކިތަށް ވުރެ ނައިޓްކްލަބްގެ ސިފަ ޖަހާ ތަންތަނެވެ. މަޢާފުކުރައްވާށެވެ! މިސްކިތަށް ޢާއްމުކޮށް ނާރާ ބަޔަކަށް މިސްކިތް ކުރަހަން ހަވާލުކުރީމާ ވަރަށް ޒަމާނީ ވާނެއެވެ.
ވޭތިވެދިޔަ ދެ އަހަރެއްގެ ތެރޭގައި، ސަރުކާރުގެ ހާމަކޮށްފައިވާ ސިޔާސަތާ ކަނޑައެޅިގެން ޚިލާފު ކަންތައްތައް، އިސްލާމީ ކަންތައްތަކާ ބެހޭ ވުޒާރާއިން ކޮށްފައި ވެއެވެ. އަޅުގަނޑު ދެ ކަމެއް ފާހަގަކޮށްލާނަމެވެ.
ރ. މުޢިއްޒު ވެރިކަމަށް ގެނެވުނީ ޤައުމިއްޔަތު އާއި ޤައުމަށް އިސްކަންދޭނެ ކަމަށް ވަކާލާތުކޮށްގެންނެވެ. މިއީ އެންމެންނަށް ހާމަވާ ޙަޤީޤަތެކެވެ. އެކަން ވާންވާނީ ސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތަށެވެ. ނަމަވެސް، ވަޒީރުކަމަށް ޢައްޔަނު ކުރިތާ މާ ގިނަ ދުވަހެއް ނުވެ، ފާހަގަ ކުރެވުނީ، ޒަކާތާ ބެހޭ އޮފީހަށް ”ޒަކާތު ހައުސް“ ނަމަކަށް ކީ ކަމެވެ. ހައުސް އަށް ކިޔާ ދެތިން ހަތަރު ދިވެހި ލަފުޒު އޮއްވައި، ހައުސް ކިޔުމުގެ ބޭނުމަކީ ކޮބައިތޯ އެވެ؟ އެއީ ދިވެހިއްޔަތަށް އިސްކަން ދިނުން ތޯ އެވެ؟ އެއީ ސަރުކާރުގެ ހާމަކޮށްފައިވާ ސިޔާސަތު ތޯއެވެ؟
ދެން ފާހަގަ ކުރެވުނު އަނެއް ކަމަކީ، މަދަރުސާތަކުގައި އިސްލާމް މާއްދާ، އިނގިރޭސި ބަހުން ކިޔަވައިދިނުން އެންމެ ރަނގަޅު ކަމަށް ވަޒީރު ވިދާޅުވިކަމަށް ފާހަގަކޮށް ނޫސްތަކުގައި ޖަހާފައިވާ ޚަބަރެވެ. އިސްލާމް މާއްދާ، އިނގިރޭސި ބަހުން ކިޔަވައިދިނުމަކީ، ޤައުމިއްޔަތަށް، ދިވެހިއްޔަތަށް އިސްކަން ދިނުންތޯ އެވެ؟
ރ. މައުމޫން ދައުރު ނަމަ، ސަރުކާރުގެ ސިޔާސަތުން އެއްކިބާވާ ވަޒީރުންނަށް ނޫ ދެންނެވުމެއް ފޮނުއްވައި، އެމީހުންގެ މިސްރާބު ސީދާ ކުރައްވާނެއެވެ. ނޫ ދެންނެވުމަކީ ސީދާ، ރައީސް ސޮއިކުރައްވައި، ނޫ ކުލައިގެ ކަރުދާހުގައި، ވަކިގޮތަކަށް އުޅުން ބެހެއްޓުމަށް އިސް މުވައްޒަފަކަށް ކުރެވޭ އަމުރެކެވެ. ކުރިމަތީގައި ބޮޑު އިންތިޚާބެއް އޮއްވައި، ބަންޑާރަ މިސްކިތް ތަޅާލަން އުޅުމުގެ ވާހަކަ ދެއްކުމަކީ ސަރުކާރަށް ވަފާދާރު ވުން ތޯ އެވެ؟ މިކަމުން އިންތިޚާބަށް ކުރާނީ ކޮން އަސަރެއް ތޯއެވެ؟
ސަރުކާރު ހިނގާ ގޮތް ދަނީ ދޯދިޔާ ވަމުންނެވެ. ވަޒީރުންވެސް އެމީހުންގެ ހިތަށް އެރިހާ ގޮތަކަށް ކަންތައްތައް ކުރަނީ އެވެ. އެހެން މުވައްޒަފުން ވެސް ހަމަ އެގޮތެވެ. ސިޔާސަތުތަކާއި ގަވާއިދުތައް ވަނީ ވީ ތަނެއްގައެވެ. މި ހާލަތުން އަރައިގަނެ، އެންމެން އެއް ދިމާއަކަށް ދަތުރުކުރުމަށް އައު ޖޯޝަކާއި ފޯރިއެއް ލާން ވެއްޖެއެވެ. ވަކި މިސްރާބެއް ނެތި ދަތުރުކުރުމުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ދެވޭނީ ކޮން މަންޒިލަކަށް ތޯއެވެ؟
އަޅުގަނޑު މި މަޒުމޫނު ނިންމާލާނީ ބިހުރޯޒު މިސްކިތް ތަޅާލަން އުޅުމުން ލިޔުނު މަޒުމޫނު ނިންމާލި ޢިބާރާތުންނެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ އާސާރީ ތަކެތި މިލްކު ވެގެން ވަނީ، މަރުވެފައިވާ ހުރިހާ ދިވެހީންނާއި މިހާރު ދިރިއުޅޭ ހުރިހާ ދިވެހީންނާއި ކުރިމަގުގައި އުފަންވާނޭ ހުރިހާ ދިވެހީންނަށެވެ. އާސާރީ ތަކެއްޗަށް ތަރިކަ ކިޔަނީ ވެސް އެހެން ވެގެންނެވެ. އަޅުގަނޑަކީ ވެސް ހަތަރު ފުށް ދިވެހި ރައްޔިތަކަށް ވާތީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ އާސާރީ ތަރިކައިގައި އަޅުގަނޑުގެ ޙިއްޞާ އެއް ވެއެވެ. މި މަޒުމޫނު ލިޔުނީ މި ހައިސިއްޔަތުންނެވެ. އެތައް ބައެއްގެ ޙައްޤެއް ވާ އެއްވެސް އެއްޗެއް ނައްތާލުމަށް، ވަރަށް ގިނަ ބެހެނިވެރީންގެ ރުހުން ބޭނުން ވާނެއެވެ. އަޅުގަނޑަށް ފެންނަ ގޮތް އަޅުގަނޑު މި ބަޔާން ކުރީއެވެ.
މި މަޒުމޫނަކީ އެއްވެސް ފަރާތަކާ އިދިކޮޅަށް ނުވަތަ އެއްކޮޅަށް ލިޔެފައިވާ މަޒުމޫނެއް ނޫނެވެ. އިއްތިފާޤުން، ތިބާ މިކަމާ ދޭތެރޭ ދެކޭ ގޮތާ، އަޅުގަނޑުގެ ޚިޔާލާ އެއްގޮތް ވެއްޖެ ނަމަ، ދެންނެވޭނީ އިނގިރޭސި ހަރުބަހެކެވެ: fools seldom differ އެވެ. އާދެ! ”މޮޔައިން ދެބަސްވަނީ މަދު ފަހަރަކު އެވެ.“
What a wonderful piece of writing revealing the truth and questioning the wicked intentions of traitors!